Deze week leren we op een andere manier dan uit boeken. Dat betekent paradoxaal genoeg dat we veel lezen :-) en dingen bij de kop pakken die we al maanden op ons wenslijstje hebben staan, maar eigenlijk alleen kunnen doen als we er een paar dagen de tijd voor hebben.

Zo werk onze zoon nu aan een robotgrijper (bron illustratie: Opitec). Een paar jaar geleden hebben we bij Opitec een aantal pakketten besteld. In de loop van de tijd heeft hij er al een groot aantal in elkaar gezet (waaronder een inbraakalarm met een héél schel geluid!). Deze week heeft hij de robotgrijper verder afgemaakt. Het geheel werkt ingenieus, met hydrauliek voor de grijparmen en een motortje voor de voortbeweging.

Je werkt aan een scala aan vaardigheden: houtbewerking (zagen, boren), metaalbewerking (solderen), electriciteit (motortje en lichtjes op het voertuig), nauwkeurigheid, zelfvertrouwen en vaardigheid met machines. Ook je probleemoplossend vermogen wordt getest, want wat doe je als de hydrauliek slangetjes telkens van de spuit afspringen?! Juist, dan pas je het geleerde van een ander project toe! Het is prachtig geworden!

Mijn project is het omwerken van het artikel van 7 februari jl. tot brief aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hierin stellen we de onjuiste informatie die het ministerie aan ouders verstrekt aan de orde. De brief is vandaag op de post gegaan en mogen voor 3 april 2009 een antwoord verwachten. We houden je op de hoogte!

Als hun kind (bijna) drie jaar is, ontvangen alle ouders van de Rijksoverheid, via de gemeente, de Gids Primair Onderwijs. Het doel van deze gids is ouders te helpen bij de schoolkeuze.

Helaas verstrekt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen in deze Gids al jarenlang onjuiste informatie. Ook verzuimt zij de mogelijkheden voor vrijstelling van de leerplicht te noemen. Het gevolg hiervan is dat er regelmatig ouders zijn die te laat ontdekken wat hun eigenlijke rechten en plichten zijn. Hieronder vindt u zes fouten uit de Gids Primair Onderwijs voor het schooljaar 2007/2008 op een rij. Daarbij vindt u artikelen uit de Leerplichtwet en de Wet op het Primair Onderwijs die u de juiste informatie geven.

Als ouders doen we een dringend beroep op de Rijksoverheid om haar voorlichtingsmateriaal aan te passen en juiste en complete informatie te verstrekken, niet in strijd met, maar conform de Nederlandse wetten.

Fout 1: als uw kind vijf jaar is, moet uw kind naar school

Op pagina 7 van de Gids wordt de leerplicht uitgelegd:

Als uw kind vijf jaar is, moet uw kind naar school. Uw kind is dan leerplichtig. In de maand nadat uw kind vijf jaar wordt, gaat uw kind vanaf de eerste schooldag naar school.

Fout 2: In ons land moeten alle kinderen naar school als ze vijf jaar oud zijn

Fout 3: ...dat u uw kind moet inschrijven bij een school en wanneer u dit moet doen.

Op pagina 7 van de Gids staat verder:

Wanneer moet u een school kiezen?
Uw kind mag vanaf vier jaar naar school. In ons land moeten alle kinderen naar school als ze vijf jaar oud zijn. Ze zijn dan leerplichtig. Deze leerplicht is wettelijk vastgelegd. Veel gemeenten sturen u een brief als uw kind drie jaar wordt. In die brief staat dat u uw kind moet inschrijven bij een school en wanneer u dit moet doen.

Deze informatie is onjuist en in strijd met artikel 5 tot en met 15 van de Leerplichtwet.

Artikel 5 van de Leerplichtwet luidt:

Artikel 5. Gronden voor vrijstelling van inschrijving

De in artikel 2, eerste lid, bedoelde personen zijn vrijgesteld van de verplichting om te zorgen, dat een jongere als leerling van een school onderscheidenlijk een instelling staat ingeschreven, zolang

a. de jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school onderscheidenlijk een instelling te worden toegelaten;
 
b. zij tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning - of, indien zij geen vaste verblijfplaats hebben, op alle binnen Nederland - gelegen scholen onderscheidenlijk instellingen waarop de jongere geplaatst zou kunnen worden, overwegende bedenkingen hebben;
 
c. de jongere als leerling van een inrichting van onderwijs buiten Nederland staat ingeschreven en deze inrichting geregeld bezoekt.

De regeling rond de vrijstellingen wordt in de artikelen 6-15 verder uitgewerkt. Een ouder wordt, door kennisgeving van richtingsbezwaar, van rechtswege vrijgesteld van de plicht tot inschrijving. Voorwaarde is wel dat de kennisgeving aan de wettelijke eisen voldoet. Deze staan verwoord in artikel 6 en 8:

Artikel 6. Kennisgeving

1. De in artikel 2, eerste lid, bedoelde personen kunnen zich slechts beroepen op vrijstelling, indien zij aan burgemeester en wethouders van de gemeente waar de jongere als ingezetene in de basisadministratie persoonsgegevens is ingeschreven, hebben kennis gegeven, voor welke jongere en op welke grond zij daarop aanspraak menen te mogen maken.

2. Deze kennisgeving moet worden ingediend:

a. ten minste een maand voordat de jongere leerplichtig wordt, indien zij betrekking heeft op de aanvang van de leerplicht, en
b. zolang nadien aanspraak op vrijstelling wordt gemaakt, elk jaar opnieuw voor 1 juli.

3. Het tweede lid onder b is niet van toepassing, indien uit de in artikel 7 bedoelde verklaring blijkt, dat de jongere nooit geschikt zal zijn een school onderscheidenlijk een instelling te bezoeken.

Artikel 8. Bedenkingen tegen richting van school

1. Een beroep op vrijstelling op grond van artikel 5 onder b kan slechts worden gedaan, indien de kennisgeving de verklaring bevat, dat tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning - of, bij het ontbreken van een vaste verblijfplaats, op alle binnen Nederland - gelegen scholen onderscheidenlijk instellingen waarop de jongere geplaatst zou kunnen worden, overwegende bedenkingen bestaan.
 
2. Deze verklaring is niet geldig, indien de jongere in het jaar, voorafgaande aan de dagtekening van de kennisgeving, geplaatst is geweest op een school onderscheidenlijk een instelling van de richting waartegen bedenkingen worden geuit.

De uitzonderingssituaties (verhuizing, overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs, zie Memorie van Antwoord, Bijl. Handelingen II, 1967-1968-9039, nr. 5, p. 14) worden evenmin vermeld in de gids.

Fout 4: Uw kind moet dan dus iedere dag ver reizen

Op pagina 11 van de Gids staat informatie die slechts gedeeltelijk juist is en ouders op het verkeerde been zet.

Kosten voor schoolvervoer
U heeft een school voor uw kind gekozen. Nu blijkt dat deze school meer dan zes kilometer van uw huis is. Dichterbij is er geen school waar uw kind naartoe kan. Dat kan als er helemaal geen andere school in de buurt is. Of als de scholen die wel dichtbij liggen, niet passen bij uw godsdienst of levensbeschouwing. Uw kind moet dan dus iedere dag ver reizen. Dit kost extra geld.

Deze alinea geeft ouders de indruk dat er geen andere oplossing voor handen is dan het kind op een school ver van huis te plaatsen als dit vanwege de godsdienst of levensbeschouwing gewenst is. Dit is niet correct. Juist voor ouders van kinderen die elke dag ver zouden moeten reizen, bestaat de mogelijkheid tot richtingsbezwaar.

Wel is er onduidelijkheid over de afstand. De Leerplichtwet zelf spreekt van 'redelijke afstand van de woning'. In de jurisprudentie is sprake van 20 kilometer, maar dit is niet wettelijk vastgelegd en bovendien niet in lijn met de parlementaire geschiedenis die veel kortere afstanden hanteert. Als 20 kilometer wordt aangehouden, is het bovenstaande citaat uit de Gids alleen waar voor de kinderen waarvan de school op een afstand van zes tot twintig kilometer van de woning staat. Staat de gewenste school verder van de woning, dan kunnen de ouders in de huidige juridische situatie een beroep doen op artikel 5b van de Leerplichtwet als zij aan de overige voorwaarden voldoen.

Fout 5: Want kinderen zijn vanaf vijf jaar leerplichtig

Op pagina 23 van de Gids staat:

De leerplichtambtenaar
Gemeentes controleren de leerplicht. Speciale leerplichtambtenaren controleren of kinderen van vijf jaar en ouder naar school gaan. Want kinderen zijn vanaf vijf jaar leerplichtig.

Ook hier worden ouders niet juist geinformeerd en blijft het beeld bestaan dat een ouder geen andere mogelijkheid heeft dan het kind op school te plaatsen. Een correcte formulering zou zijn:

Want Kinderen zijn vanaf vijf jaar leerplichtig, behalve als er sprake is van vrijstellingsgronden zoals verwoord in de Leerplichtwet.

Fout 6: Alle kinderen moeten minimaal acht jaar naar de basisschool gaan

Op pagina 45 van de Gids staat:

Scholen moeten zich houden aan de Wet op het Primair Onderwijs. Daarin staat bijvoorbeeld dat alle kinderen minimaal acht jaar naar de basisschool moeten gaan.

Dit is onjuist op basis van de Wet Primair Onderwijs, de Leerplichtwet, artikel 3, lid 2 en de vrijstellingsartikelen uit de Leerplichtwet.

In de Wet op het Primair Onderwijs staat niet dat alle kinderen minimaal acht jaar naar de basisschool moeten gaan. Wet op het Primair Onderwijs, artikel 8. Uitgangspunten en doelstelling onderwijs, formuleert het als volgt:

7. Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat:

a. de leerlingen in beginsel binnen een tijdvak van 8 aaneensluitende schooljaren de school kunnen doorlopen; 

Uit deze formulering blijkt duidelijk dat er beslist geen sprake is van minimaal acht jaren. Artikel 39 gaat over de duur van het onderwijs, maar zegt niets over een minimale duur van het basisonderwijs.

Artikel 39. Toelatingsleeftijd; duur onderwijs, lid 4:

4. Leerlingen bij wie naar het oordeel van de directeur van de school de grondslag voor het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs in voldoende mate is gelegd, verlaten aan het einde van het schooljaar de school, mits hierover met de ouders overeenstemming bestaat. In elk geval verlaten de leerlingen de school aan het einde van het schooljaar waarin zij de leeftijd van 14 jaar hebben bereikt.

Ook in artikel 41. Verplichte deelname leerlingen aan het onderwijs, wordt geen melding gemaakt van 'minimaal acht jaren'.

De Leerplichtwet laat precies hetzelfde zien.

Artikel 3, lid 2, van de Leerplichtwet luidt:

2. Een jongere die een basisschool in minder dan acht schooljaren heeft doorlopen, wordt voor de toepassing van het eerste lid onder a geacht reeds acht schooljaren een school te hebben bezocht. 

Uit het bovenstaande is reeds duidelijk geworden dat op grond van de Leerplichtwet, artikel 5 -15, kan worden betoogd dat het woord 'moeten' in de zin 'Daarin staat bijvoorbeeld dat alle kinderen minimaal acht jaar naar de basisschool moeten gaan' evenmin een wettelijke basis heeft.

Disclaimer: aan dit artikel kunt u geen rechten ontlenen.

Na alle door anderen bedachte voordelen van thuisonderwijs, weer eens eentje die uit mijn eigen gedachten ontsproot:

een groot voordeel van thuisonderwijs is: dat je je kinderen kunt leren dat computers níet kunnen denken!

Hoe ik daarbij kom? We hebben twee rekeningen bij twee verschillende banken die inmiddels tot hetzelfde concern behoren. Twee weken geleden kwam ik tot de ontdekking dat de overschrijving van de ene rekening naar de enig mogelijke tegenrekening (bij hetzelfde concern) teruggeboekt was met als reden: naam en nummer stemmen niet overeen. Nu ben ik erg blij dat deze controle bestaat, daar hoor je me niet over, maar als het gebeurt als je van je spaarrekening naar je verplichte tegenrekening boekt (de enige rekening waar je het geld heen kúnt boeken), dan sta je toch even raar te kijken.

Dus ik pak de telefoon, want zo'n probleem los ik liever direct op dan dat ik er steeds weer tegenaan loop. Krijg ik een medewerker aan de lijn die ook enigszins verbaasd is over de gang van zaken. De  tennaamstelling stemt weliswaar niet 100 % overeen, maar toch wel zodanig dat duidelijk was dat het om dezelfde rekeninghouder ging. Hij legt uit dat de computer van de andere bank (waarvan hij liever even vergeet dat die bank tot hetzelfde concern behoort :-)) heel streng staat afgesteld en dat het om die reden heeft kunnen gebeuren. Dus: computer + streng = fout die niet was gebeurd als er een mens naar gekeken had en de overeenkomsten had gezien.

'O', zeg ik begrijpend tegen die man. 'Er is dus niet over nagedacht.' Ik dacht de oorzaak van het probleem helder te hebben. Wat schetst mijn verbazing als het antwoord is: 'Jawel! Er is wel over nagedacht, maar hij gooit deze opdracht eruit...' Uh?! Over nagedacht? Computers kunnen niet denken :-)! Dat kun je niet vroeg genoeg leren :-).

Nog tien voordelen van thuisonderwijs! Het hele overzicht kun je in het Duits lezen.

1. Kinderen kunnen consequent volgens de gezinswaarden geleid worden en leren deze als zij hun ouders in het dagelijks leven gadeslaan en daaraan deelhebben.
2. Vrijwilligerswerk in de leefomgeving kan een grote invloed hebben op de ontwikkeling van het kind en is een belangrijke leerervaring.
3. De feedback op het werk van de kinderen komt onmiddellijk en to-the-point. Ze hoeven niet te wachten tot de leraar het werk later nagekeken en teruggegeven heeft om eerst dan te ontdekken of zij het begrepen hebben.
4. Feedback kan veel zinvoller gegeven worden dan slechts aangestreepte foute antwoorden of becijfering.
5. Kinderen hoeven niet te wachten tot zij volwassen zijn voordat ze serieus hun eigen interesses verder kunnen ontwikkelen, zij kunnen vanaf vandaag beginnen te leven.
6. Kinderen die om welke reden dan ook anders zijn (bril, goed of juist minder goed kunnen leren, andere huidskleur), worden niet gedwongen blootgesteld aan voortdurend en genadeloos pesten, aan bespotting en vernederingen.
7. Kinderen zijn veiliger met het oog op drugs, alcohol, roken en wapens.
8. Kinderen brengen meer tijd door met mensen (familie en vrienden) waar zij van houden en die echt van hen houden en hen toegewijd zijn. Kinderen hebben nauwere banden met broers, zussen en ouders, omdat zij meer tijd met elkaar doorbrengen, spelend, helpend en werkend.
9. Kinderen kunnen de veelvoud aan culturen in werkelijkheid leren kennen.
10. Een verscheidenheid aan vrienden is mogelijk, niet slechts in de eigen leeftijdscategorie die dezelfde school bezoekt.
    

Vandaag nog een aantal voordelen uit het overzicht van Pam Sorooshian. Ik heb de meest aansprekende uitgezocht, morgen volgt het derde en laatste deel. Je kunt het hele overzicht in het Duits lezen.

1. Wanneer we samen tijd besteden aan bijvoorbeeld huishoudelijke taken, versterken we de familieband. Mensen en kinderen voelen zich sterker met iets verbonden als zij er zelf in geïnvesteerd hebben (in dit geval, als ze dingen hebben gedaan die voor het hele gezin belangrijk zijn).

2. Kinderen leren vaardigheden voor het leven, bijvoorbeeld koken en bakken, spelenderwijs in de tijd die ze met volwassenen doorbrengen die zich met deze taken bezighouden.

3. Kinderen leren een bijdrage te leveren aan de huishouding en een persoonlijk verantwoordelijkheidsgevoel en een gevoel van waarde te ontwikkelen.

4. Er blijft meer tijd over voor niet-academische activiteiten zoals kunst en muziek. Dit draagt bij aan een rijker en gelukkiger leven.

5. Kinderen leren zich in te spannen voor hun eigen vorming en de verantwoordelijkheid hiervoor zelf te nemen.

6. Kinderen zien in dat leren op vele verschillende manieren plaatsvindt.

7. Leren kan efficiënter worden doordat de keuze van methoden kan aansluiten bij de unieke leerstijl van het kind.

8. Kinderen worden niet gemotiveerd om de weg van de minste weerstand te kiezen (= precies genoeg te doen om de leraar tevreden te stellen). Zij leren de kwaliteit van hun werk zelf te beoordelen.

9. Kinderen zijn bereid meer risico´s te nemen en creatiever te zijn, omdat ze zich niet hoeven af te vragen of ze zich misschien belachelijk maken in de ogen van hun klasgenoten.

10. Het tijdsschema is flexibel en biedt ruimte voor reizen buiten het hoofdseizoen, als het goedkoper en minder druk is. Dit biedt de mogelijkheid tot meerdere reizen die een zeer nuttige levenservaring zijn.